DIETA dla MÓZGU

:: rozwój osobisty :: dbanie o siebie ::

Mózg jest wielką i skomplikowaną fabryką chemiczną, a jakość jego pracy zależy od substancji, jakimi go karmimy.

Stwierdzono na przykład, że bardzo ważne dla syntezy neuroprzekaźników są witaminy z grupy B oraz witamina C. Jeśli nie chcemy mieć problemów z myśleniem, pamięcią i koncentracją, powinniśmy dostarczać organizmowi właśnie te witaminy.  Dlatego dobrze jest jeść drożdże piwowarskie, otręby, płatki owsiane, pieczywo razowe, wyroby mleczne, kaszę gryczaną, nasiona roślin strączkowych, mięso, jaja, orzechy, które zawierają witaminy B oraz owoce dzikiej róży, owoce cytrusowe, truskawki i porzeczki, warzywa kapustne, a także pomidory, które zawierają witaminę C. Warto dodać, że substancje zawarte w kawie i herbacie niszczą te witaminy w organizmie. 

Ważnymi składnikami mineralnymi są bor, cynk, selen i żelazo. Źródłem boru są: brokuły, brzoskwinie, orzechy i suszone ziarna, winogrona, gruszki, jabłka i marchewka. Cynk znajduje się w rybach, roślinach strączkowych i pełnych ziarnach, a selen w morskich rybach, otrębach i produktach zbożowych. Żelazo znajdziemy w zielonych warzywach, wątrobie, mięsie i rybach. 

Bardzo ważne jest unikanie nasyconych kwasów tłuszczowych, które znajdują się w tłuszczach zwierzęcych (masło, smalec, słonina) i zastąpienie ich nienasyconymi tłuszczami z wysokogatunkowych margaryn i olejów roślinnych, a także ryb. Nienasycone tłuszcze wraz z witaminami z grupy B pomagają mózgowi produkować lecytynę, która uelastycznia komórki mózgowe i sprawia, że lepiej myślimy i pamiętamy. 

Doskonałym źródłem flawanoli, które odpowiadają za naszą sprawność intelektualną jest gorzka czekolada. 

Ostatnią substancją, która pomaga w regeneracji mózgu, rozwoju nowych połączeń mózgowych i procesie myślenia jest białko. Białko pełnowartościowe znajdziemy w mięsie, produktach mlecznych i rybach, a niepełnowartościowe, ale również zdrowe i potrzebne w nasionach roślin strączkowych i pełnoziarnistym pieczywie. 

Przykładowy lunch korzystny dla mózgu: 3/4 szklanki ugotowanej kaszy gryczanej zmieszanej  z ugotowaną czerwoną fasolą, pokrojonym drobno pomidorem, serem feta i natką pietruszki oraz dressingiem z 1,5 łyżeczki soku z cytryny i 3 łyżeczkami oliwy. Danie można posypać prażonymi nasionami słonecznika lub kiełkami. Do tego podajemy kawałek morskiej ryby ugotowanej na parze. Popijamy szklanką kefiru lub jogurtu naturalnego. Na deser owoce sezonowe i 2 kostki gorzkiej czekolady. Smacznego!

Lepsza PAMIĘĆ cz. 1.

Możesz ulepszyć swą pamięć!

„Mam bardzo słabą pamięć”. Czy doszedłeś kiedyś do takiego wniosku? Jeżeli tak, nie rozpaczaj. Dzięki kilku prostym radom i odrobinie wysiłku możesz osiągnąć zaskakujące rezultaty. Nie oceniaj zbyt nisko swego umysłu. Ma on zadziwiające możliwości.

JAK mózg wykonuje swe zdumiewające czynności? W ostatnich latach przebadano go z nie spotykaną dotąd skrupulatnością. Ale chociaż znamy go coraz lepiej, dalej niewiele wiemy o samych mechanizmach jego funkcjonowania.

Nie do końca wyjaśniono, jak przyswajamy sobie i zapamiętujemy informacje, niemniej naukowcy starają się zgłębić tę tajemnicę. Oceniają, że w procesie tym bierze udział w mózgu od 10 do 100 miliardów neuronów. Ale między tymi komórkami nerwowymi istnieje przynajmniej 10 000 razy tyle połączeń, czyli synaps. Według pewnej teorii wzmacniają się one przez używanie i w ten sposób się uczymy.

Z biegiem lat sprawność umysłowa na ogół słabnie, a reakcje powolnieją. Komórki mózgowe się nie regenerują i dorośli najwyraźniej stale tracą jakąś ich część. Jeśli jednak będziemy zatrudniać nasz umysł, zapewne na dłużej zachowamy jego sprawność.

Duży wpływ na mózg ma nastawienie. Optymistyczne i pogodne usposobienie pozwala mu lepiej funkcjonować, i to w każdym okresie życia. Niektóre emocje oddziałują na niego korzystnie, ale długotrwały i nadmierny stres ogranicza jego wydajność. W rozładowaniu napięcia psychicznego często pomaga gimnastyka.

Wszystko to brzmi zachęcająco, ale niezależnie od wieku zdarza się nam zapominać o ważnych sprawach. Czy można temu zaradzić? Sporo kłopotu sprawia nam utrwalenie w pamięci imion i nazwisk spotykanych osób.

fb.com/SyzielFoto

Zapamiętywanie imion i nazwisk

Oto kilka prostych sugestii, niezwykle przydatnych w lepszym zapamiętywaniu imion. Bardzo pomocne jest okazywanie osobistego zainteresowania. Imię to dla człowieka coś ważnego. Często nie potrafimy przypomnieć sobie czyjegoś imienia, ponieważ za pierwszym razem niezbyt wyraźnie je usłyszeliśmy. Dlatego dobrze nastaw ucha, gdy ktoś ci się przedstawia. W razie potrzeby poproś o powtórzenie imienia. Użyj go parokrotnie podczas rozmowy. Wymień je też przy pożegnaniu. Będziesz mile zaskoczony skutecznością tych kilku propozycji.

Inny sposób pozwalający zapamiętać czyjeś imię polega na stworzeniu w umyśle obrazu, z którym się ono kojarzy. Jeszcze więcej osiągniesz, jeśli ten obraz ożywisz akcją.

Na przykład pewien człowiek miał trudności z zapamiętaniem imienia Renata, które nosiła przelotnie spotykana kobieta. Dlatego gdy ją widział, myślał o znaczeniu słowa „reneta” (odmiana jabłoni). Wyobrażał sobie kobietę zajadającą się soczystymi, aromatycznymi jabłkami. Za każdym razem skutkowało. Imię Renata szybko zapadło mu w pamięć.

W wielu imionach i nazwiskach nie dopatrzysz się żadnego znaczenia, będziesz więc musiał zastąpić je podobnymi słowami. Nic nie szkodzi, jeśli nie pokrywają się dokładnie z brzmieniem oryginału. Takie skojarzenia ułatwią zadanie twej pamięci. Znacznie lepiej utrwalą się w niej słowa i obrazy, które sam wymyślisz.

Poznałeś na przykład mężczyznę o nazwisku Krzysztof Urbanowicz. Mógłbyś sobie pomóc zamiennikiem: kryształ turban-bicz. Wyobraź sobie człowieka z kryształowym turbanem na głowie, wymachującego biczem.

Przez jakiś czas konsekwentnie stosuj tę metodę, a twój wysiłek zostanie nagrodzony. Harry Lorayne opisuje ten sposób w książce How to Develop a Super-Power Memory (Jak wyćwiczyć superpamięć) i sam z niego korzysta przy wielu okazjach, gdy spotyka sporo ludzi. „Nieraz przedstawiano mi sto do dwustu osób w niecały kwadrans”, opowiada, „a ja nie zapomniałem ani jednego imienia!”

ZOBACZ TEŻ:

Jak zapamiętać listę? - Lepsza pamięć, cz. II

Jak zapamiętać to, co się czyta? - Lepsza pamięć, cz. III

PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

MAPY MYŚLI - od początku

MAPA nie MYŚLI, ale w tym pomaga - dlaczego? jak?

Kilkanaście lat temu w moje ręce trafiła książka, która na zawsze zmieniła moje podejście do metod uczenia się i nauczania innych. Była to książka "Rusz głową" (ang. Use Your Head) autorstwa Tony'ego Buzana. Książka ta nauczyła mnie przede wszystkim korzystać z map myśli - sposobu odzwierciedlania wiedzy wzorującego się na strukturze ludzkiego mózgu, strukturze skojarzeń.

Mapy myśli zacząłem stosować w czasie nauki na studiach: do robienia notatek, by zrozumieć, a potem i dzięki temu, zapamiętać to, czego chciałem się nauczyć. Kiedy zacząłem przedstawiać wykłady, mapy myśli okazały się najlepszym szkicem bardzo ułatwiającym mi przemawianie z głowy i kontakt wzrokowy z audytorium. Na godzinę dydaktyczną wystarczyła kartka papieru A4 lub nawet A5. Przy kolejnych wystąpieniach mówiłem tak, jakbym w ogóle nie miał kartki. To wszystko dzięki zastosowaniu map myśli. Teraz pragnę podzielić się moją wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniem z Wami.

Tworzenie map myśli jest stosunkowo łatwe, ale co istotne, wymaga i pomaga w zrozumieniu tematu. Techniczne wystarczy kartka papieru i pisak, może też być odpowiedni program komputerowy (O tym jaki, jak i dlaczego z niego korzystać napiszę w kolejnym artykule.)

Temat zapisujemy na środku kartki (może być w kółku lub otoczony jakimś innym kształtem).

Główne myśli wyprowadzamy od tematu na zewnątrz dookoła zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Rysujemy linie, a nad nimi zapisujemy hasła (raczej nie pełnie zdania) odpowiadające głównym myślom naszego tematu.

Od nich wyprowadzamy kolejne linie, a nad nimi rozwinięcia głównych myśli: szczegóły, argumenty, przykłady itp.

Możemy też używać strzałek, by pokazać graficznie zależności pomiędzy pewnymi elementami naszej mapy.

Na mapie warto też używać rysunków, ikonek i kolorów, słowem wszystkiego, co pomoże nam skojarzyć myśli związane z tematem. Jak to mówią: "Jeden obraz mówi więcej niż tysiąc słów".

Kiedy dobrze sobie to wszystko przemyślimy i samodzielnie zrobimy mapę myśli, potem wystarczy jedno spojrzenie i już będziemy wiedzieli o co chodzi i potrafili sobie przypomnieć, to czego chcieliśmy się nauczyć.

Zapraszam do obejrzenia prezentacji do tego artykułu (wideo poniżej)
i życzę powodzenia w tworzeniu własnych map myśli!

Mapy myśli i prezentacja wideo wykonane przy pomocy:

MÓZG - mit & fakty

Ile procent MÓZGu wykorzystujemy?

To jedno z najczęściej (również w Internecie) zadawanych pytań, a szczególnie na forach i blogach o podobnej do naszej strony tematyce. Odpowiedzi są różne. Te najpopularniejsze okazują się błędne, tylko czy o to właśnie pytanie nam chodzi.

MIT 10% a może mniej

Faktem jest, że "nawet drobne uszkodzenia mózgu mogą mieć poważne skutki" (pl.wikipedia.org/wiki). Nie jest więc tak, że 90% naszego mózgu jest nieużywane i niepotrzebne. Cały mózg bierze udział nawet w prostych zadaniach umysłowych.

Zdaniem prof. Andrzeja Wróbla, najprawdopodobniej nawet za najdrobniejszy element - za to, że widzimy muchę na białej ścianie - odpowiada praca całego mózgu. - Do wykonania zarówno bardzo prostych, jak i trudnych operacji używa on całego swojego potencjału - przekonuje ekspert (wiadomosci.wp.pl). Postawmy więc dokładniejsze pytanie:

Ile procent MOŻLIWOŚCI mózgu wykorzystujemy?

„W każdej głowie znajduje się niezwykle wszechstronny instrument, zwarty, wydajny organ, a im więcej się o nim dowiadujemy, tym bardziej nieskończone wydają się jego możliwości” (Tony Buzan i Terence Dixon, The Envolving Brain).

rys. NEURON

Jakie możliwości ma mózg człowieka? Pytanie to wciąż nurtuje uczonych. Peter Russell, autor książki The Brain Book (Księga mózgu), napisał: „Im lepiej poznajemy mózg ludzki, tym wyraźniej dostrzegamy tkwiący w nim ogromny potencjał, o którym wcześniej nie mieliśmy nawet pojęcia”. 

Nasz mózg odznacza się na przykład zdolnością gromadzenia mnóstwa informacji. „Pamięć nie przypomina zbiornika, który stopniowo się napełnia” — zauważył Peter Russell. „Jest raczej jak drzewo z wyrastającymi haczykami, na których zawieszane są wspomnienia. Wszystko, co zapamiętujemy, to kolejne haczyki, na których można umieścić następne wspomnienia. A zatem pojemność pamięci stale rośnie. Im więcej się uczysz, tym więcej potrafisz zapamiętać”.

FAKTY - ogrom ludzkich możliwości

Człowiek został odpowiednio wyposażony, by na zawsze mógł pozostawać aktywny i twórczy. Wiele przemawia za tym, że nasza zdolność uczenia się jest nieograniczona. Zdaniem specjalistów nie ma w przyrodzie niczego, co mogłoby konkurować z ludzkim mózgiem pod względem stopnia złożoności, a także zdolności adaptacyjnych. Od zwierząt różnimy się twórczym umysłem, obdarzonym zdolnością logicznego wnioskowania i abstrakcyjnego myślenia.

Ze znacznej części tego potencjału możemy korzystać aż do późnych lat. Ostatnio neurobiolodzy stwierdzili, że proces starzenia nie zaburza większości funkcji mózgu. Badacze z instytutu naukowego The Franklin Institute’s Center for Innovation in Science Learning wyjaśniają: „Mózg ludzki ma zdolność ciągłego dostosowywania się do warunków i przebudowywania sieci połączeń. Nawet w starszym wieku wytwarza nowe neurony. Poważne upośledzenie umysłowe to zazwyczaj skutek choroby, a związane z wiekiem zaburzenia czynności motorycznych oraz ubytek pamięci spowodowane są najczęściej nieaktywnością intelektualną, a także brakiem ćwiczeń umysłowych i odpowiedniej stymulacji”.

Innymi słowy, mózg wciąż mobilizowany do pracy i skutecznie chroniony przed chorobami mógłby funkcjonować bez końca. Biolog molekularny James Watson, jeden z odkrywców struktury DNA, nazwał mózg „najbardziej skomplikowaną rzeczą, jaką odkryto do tej pory we wszechświecie” (wstęp do Discovering the Brain). Neurobiolog Gerald Edelman wyjaśnia, że wycinek mózgu wielkości główki zapałki „zawiera około miliarda połączeń nerwowych, które mogą tworzyć astronomiczną liczbę układów — trzeba by użyć jedynki z milionami zer, by tę liczbę w przybliżeniu zapisać” (Bright Air, Brilliant Fire: On the Matter of the Mind).

Co o tym SĄDZISZ?

Człowiek do funkcjonowania potrzebuje całego swojego mózgu, choć oczywiście nawet jeśli jego część będzie uszkodzona, dalej będzie mógł żyć i reszta mózgu może przejąć zadania utraconej części. Faktem jednak jest, że możliwości naszego mózgu wykorzystujemy w naprawdę znikomej części i potrzebowalibyśmy setek lub nawet tysięcy lat, żeby nasz mózg mógł "pokazać, co naprawdę potrafi". Warto się nad tym głębiej zastanowić.

Nie jedzie się ciężarówką, gdy trzeba przenieść szuflę piasku.

Źródła:

"Mit 10% mózgu" - http://pl.wikipedia.org/wiki
"To mit, że wykorzystujemy niewielką część mózgu" - http://wiadomosci.wp.pl
"Zaprojektowani, by uczyć się przez całą wieczność" - http://wol.jw.org/pl
"Is your brain you or not?" - http://www.news24.com
http://wol.jw.org/pl: "Ogrom ludzkich możliwości"

powtarzaNIE - refleksje

POWTARZAnie

NIE, nie chcę się powtarzać -
w negatywnym tego stwierdzenia znaczeniu.

"Słyszała(e)m to już tysiące razy." "To mnie nudzi." "Już nie mam siły tego słuchać." "To mnie irytuje." Nie takie myśli chcę wywołać w Waszych umysłach. Nie chcę kolejny raz powtarzać tego, co już setki albo tysiące razy zostało powiedziane, zapisane, opublikowane...

JEDNAKŻE jedną z najskuteczniejszych metod nauczania jest właśnie...

POWTARZANIE. Dotyczy to oczywiście obu przypadków: uczenia siebie i nauczania innych. Dlatego i w tym blogu nie obejdzie się bez przypomnienia (to już inne słowo, ale służy powtórzeniu) tego, co zostało już powiedziane lub napisane. Oczywiście nie chodzi o to by kopiować czyjeś myśli i publikować setki stron, które w jakiejś formie już zostały opublikowane.

Nie powinno powtarzać się wszystkiego,
ale to, co ma być zapamiętane, musi być powtórzone!

ACZKOLWIEK NIEKONIECZNIE.

Nie chcę jednak bazować tylko na starych, może i "wypróbowanych" metodach uczenia. Świat idzie z postępem. Dlatego uruchomiłem tego bloga. Chcę pisać o blended learningu (nauczanie mieszane: online połączone z tradycyjnym), a więc e-Learningu (multimedia i Internet) i innych formach nauczania. Ciekawią mnie różne techniki uczenia się, zapamiętywania i notowania. Te, jakie jeszcze pojawią się na tym blogu, to:

• MAPy MYŚLi
• ĆWICZenia fizyczne usprawniające MÓZG
• TRENING UMYSŁu
• Programowanie NeuroLingwistyczne
• MnEMOtechniki

PS. Kto lubi burze mózgów? Zapraszam do dyskusji. Które z wymienionych przeze mnie technik, Waszym zdaniem, mogą dać najlepsze rezultaty?