Nowoczesne techniki uczenia się

Nowocześnie uczyć się można stosując różne metody i techniki, które aktywizują umysł i ułatwiają zapamiętywanie. Niektóre z nich to:

• Burza mózgów - polega na generowaniu jak największej ilości pomysłów na dany temat, bez oceniania ich na początku. Burza mózgów pobudza kreatywność i wyobraźnię¹.
• Praca w grupach i odgrywanie ról - polega na współpracy z innymi osobami nad wspólnym zadaniem lub symulowaniu sytuacji z życia realnego. Praca w grupach i odgrywanie ról rozwija umiejętności komunikacyjne i społeczne¹.
• Metoda dyskusji i drzewo decyzyjne - polega na wymianie opinii i argumentów na dany temat oraz tworzeniu schematu przedstawiającego możliwe rozwiązania problemu. Metoda dyskusji i drzewo decyzyjne uczy logicznego myślenia i podejmowania decyzji¹.
• Mnemotechniki - to sposoby ułatwiające zapamiętywanie poprzez tworzenie skojarzeń, akronimów, rymowanek, obrazów lub historii. Mnemotechniki wykorzystują różne systemy reprezentacji sensorycznej (słuchowy, wzrokowy, kinestetyczny) i pomagają utrwalać informacje w pamięci długotrwałej².
• Plan nauki - to harmonogram określający cele, terminy i metody uczenia się. Plan nauki pomaga zorganizować czas, monitorować postępy i motywować się do działania³.

To tylko niektóre z nowoczesnych technik uczenia się. Istnieją też inne, takie jak: metoda projektu, metoda problemowa, metoda przypadku, metoda map myśli czy metoda 5S⁴. Każda z nich ma swoje zalety i wady oraz odpowiada różnym stylom uczenia się.

Źródła (Konwersacja za pomocą usługi Bing, 15.03.2023)

1. Nowoczesne metody i techniki nauczania | Edulider.pl.
   https://bing.com/search?q=nowoczesne+techniki+uczenia+si%c4%99
2. Metody uczenia się i szybkiego zapamiętywania.
   https://zpe.gov.pl/a/metody-uczenia-sie-i-szybkiego-zapamietywania/DpLTwJZ42
3. Nowoczesne techniki uczenia się - Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
   https://ects.umk.pl/pl/courses/view?prz_kod=1152-12-K11-NowTechU
4. Skuteczne metody efektywnego uczenia się - poradnik - Red Bull.
   https://www.redbull.com/pl-pl/poradnik-efektywne-metody-techniki-uczenia

Lepsza PAMIĘĆ cz. 3.

Jak zapamiętać to, co się czyta?

W dzisiejszej dobie natłoku informacji, większość z nas potrzebuje pomocy również w zakresie owocnego ich przyswajania. Umiejętność ta jest niezbędna w szkole, w pracy, do samokształcenia oraz w przygotowywaniu się do publicznego przemawiania.

Może jednak powiesz: „Ale ja mam kłopoty z zapamiętaniem tego, co czytam”. Jak temu zaradzić? Aby przyswoić sobie czytany materiał, trzeba się nauczyć jak najlepiej wykorzystywać czas przeznaczany na studiowanie. Oto kilka sugestii.

• Podczas studium dużą rolę odgrywa zorganizowanie. Miej w zasięgu ręki książki, kartkę papieru i przybory do pisania. Postaraj się o dobrze oświetlony, przyjemny kącik, w którym raczej nic nie rozpraszałoby twojej uwagi. Wyłącz radio i telewizor.
• Obierz sobie stałą porę. Niektórym więcej korzyści przynosi czytanie każdego dnia po trochu niż poświęcanie na to wielu godzin naraz. Dobrze jest podzielić studium na etapy. Zamiast siedzieć jednym ciągiem dwie godziny, lepiej podzielić ten czas na odcinki po 25 do 40 minut, robiąc między nimi kilkuminutowe przerwy. Udowodniono, że taka metoda usprawnia późniejsze przywoływanie na pamięć nagromadzonych informacji.
• Określ, ile materiału chciałbyś rozważyć w czasie studium. Łatwiej się wtedy skupisz. Zanim zaczniesz czytać książkę, przeznacz kilka minut na jej wstępny przegląd. Popatrz na tytuł. Prześledź wzrokiem spis treści, będący streszczeniem publikacji. Następnie zapoznaj się z wprowadzeniem, które naświetli ci cel i poglądy autora.
• Zanim zaczniesz czytać rozdział, najpierw go przejrzyj. Zwróć uwagę na śródtytuły, ilustracje, ramki, streszczenia oraz na pierwszy i ostatni akapit. Przebiegnij wzrokiem pierwsze zdania każdego akapitu. Często zawierają one kluczowe myśli. Spróbuj wyrobić sobie ogólne wyobrażenie o treści rozdziału. Zastanów się: Co ten rozdział ma udowodnić? Jakie korzyści mogę z niego odnieść? Jakie są główne argumenty?
• Duże znaczenie ma też skoncentrowanie uwagi. Powinieneś dać się pochłonąć lekturze. Chodzi o to, byś potrafił w pełni się zaangażować w studium. Rozniecaj w sobie entuzjazm przez zastanawianie się nad praktyczną wartością zdobywanych informacji. Twórz w umyśle obrazy. Jeżeli pozwala na to materiał, zatrudniaj w wyobraźni zmysły węchu, smaku i dotyku.
• Jeżeli uchwyciłeś sens treści, jesteś przygotowany do zrobienia notatek. Umiejętne notowanie przyśpiesza zrozumienie informacji, a potem ich odtwarzanie. W zapiskach nie musisz ujmować całych zdań, lecz kluczowe słowa lub zwroty, które pomogą ci przypomnieć sobie najważniejsze myśli.
• Opanowanie materiału jeszcze nie oznacza, iż w przyszłości będziesz w stanie wszystko sobie przypomnieć. Prawdą jest bowiem, że w ciągu 24 godzin może ulecieć z pamięci aż 80 procent nagromadzonych wiadomości, przynajmniej na pewien czas. Nie brzmi to zbyt zachęcająco, jednakże sporą, a nawet dużą część tych 80 procent da się odzyskać przez powtarzanie. Po każdym etapie studium zrób sobie kilkuminutową powtórkę. W miarę możliwości uczyń to także następnego dnia, potem za tydzień i za miesiąc. Stosując się do tych sugestii, najlepiej wykorzystasz cenny czas poświęcany na studium oraz zapamiętasz to, co czytasz.

A zatem nie oceniaj swych zdolności zbyt nisko. Możesz ulepszyć swą pamięć. Pewien naukowiec nazwał mózg „najbardziej skomplikowaną rzeczą, jaką odkryto do tej pory we wszechświecie”. Umysł człowieka dowodzi zdumiewającej mądrości i potęgi naszego Stwórcy.

PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

Lepsza PAMIĘĆ cz. 2.

Jak zapamiętać listę?

Jak możesz udoskonalić zdolność zapamiętywania spisu rzeczy nie mających ze sobą żadnego związku? Prostą metodą jest tak zwany system skojarzeń. Oto, na czym polega:

fb.com/SyzielFoto

W wyobraźni tworzysz sobie obraz każdej rzeczy z listy, a następnie pierwszy obraz łączysz z drugim, potem drugi z trzecim i tak dalej.
Na przykład masz kupić w sklepie pięć artykułów: mleko, chleb, żarówkę, cebulę i lody. Zacznij od powiązania mleka z chlebem. Wyobraź sobie mleko, które wylewa się z bochenka chleba. Chociaż to nonsens, pomoże tym dwóm produktom zapisać się w twojej pamięci. Spróbuj jeszcze ożywić ten obraz i zobaczyć, jak sam wylewasz to mleko.
Po skojarzeniu mleka z chlebem weź pod uwagę następną rzecz — żarówkę. Mógłbyś powiązać ją z chlebem, widząc w umyśle, jak usiłujesz wkręcić bochenek w jej oprawkę. Teraz połącz ten trzeci element z cebulą przez wyobrażenie sobie, że obierasz wielką żarówkę, roniąc przy tym łzy. Oczywiście najlepiej, jeśli sam utworzysz skojarzenia. Czy umiałbyś to zrobić z ostatnimi artykułami? Być może posmakujesz w myślach lodów o smaku cebulowym!
Przekonaj się, czy potrafisz odtworzyć ten spis z głowy. Potem sprawdź swoją pamięć, sporządzając własną listę. Może być tak długa, jak tylko zechcesz. Pamiętaj, że łatwiej sobie przyswoisz skojarzenie, jeśli będzie w nim trochę humoru lub nawet niedorzeczność czy dysproporcja. Łącz kolejne obrazy ze sobą, starając się ożywić je akcją.
Niektórzy mogą twierdzić, że ten sposób zabiera więcej czasu niż zwykłe nauczenie się listy na pamięć. Dłużej się go jednak objaśnia niż stosuje. Kiedy nabierzesz nieco wprawy, skojarzenia będą się nasuwały błyskawicznie, a listę zapamiętasz i przypomnisz sobie znacznie szybciej, niż gdybyś nie uwzględniał tej metody. Kiedy 15 osób poproszono o zwyczajne nauczenie się na pamięć spisu 15 różnych rzeczy, średnia liczba zapamiętanych przedmiotów wyniosła 8,5. Ta sama grupa miała utrwalić sobie inną listę przy użyciu systemu skojarzeń i wtedy osiągnęła przeciętną 14,3. Oczywiście gdy wybierając się na zakupy, nie zapomnisz zabrać listy sprawunków, twój wynik wyniesie 15, czyli 100 procent!


PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

Lepsza PAMIĘĆ cz. 1.

Możesz ulepszyć swą pamięć!

„Mam bardzo słabą pamięć”. Czy doszedłeś kiedyś do takiego wniosku? Jeżeli tak, nie rozpaczaj. Dzięki kilku prostym radom i odrobinie wysiłku możesz osiągnąć zaskakujące rezultaty. Nie oceniaj zbyt nisko swego umysłu. Ma on zadziwiające możliwości.

JAK mózg wykonuje swe zdumiewające czynności? W ostatnich latach przebadano go z nie spotykaną dotąd skrupulatnością. Ale chociaż znamy go coraz lepiej, dalej niewiele wiemy o samych mechanizmach jego funkcjonowania.

Nie do końca wyjaśniono, jak przyswajamy sobie i zapamiętujemy informacje, niemniej naukowcy starają się zgłębić tę tajemnicę. Oceniają, że w procesie tym bierze udział w mózgu od 10 do 100 miliardów neuronów. Ale między tymi komórkami nerwowymi istnieje przynajmniej 10 000 razy tyle połączeń, czyli synaps. Według pewnej teorii wzmacniają się one przez używanie i w ten sposób się uczymy.

Z biegiem lat sprawność umysłowa na ogół słabnie, a reakcje powolnieją. Komórki mózgowe się nie regenerują i dorośli najwyraźniej stale tracą jakąś ich część. Jeśli jednak będziemy zatrudniać nasz umysł, zapewne na dłużej zachowamy jego sprawność.

Duży wpływ na mózg ma nastawienie. Optymistyczne i pogodne usposobienie pozwala mu lepiej funkcjonować, i to w każdym okresie życia. Niektóre emocje oddziałują na niego korzystnie, ale długotrwały i nadmierny stres ogranicza jego wydajność. W rozładowaniu napięcia psychicznego często pomaga gimnastyka.

Wszystko to brzmi zachęcająco, ale niezależnie od wieku zdarza się nam zapominać o ważnych sprawach. Czy można temu zaradzić? Sporo kłopotu sprawia nam utrwalenie w pamięci imion i nazwisk spotykanych osób.

fb.com/SyzielFoto

Zapamiętywanie imion i nazwisk

Oto kilka prostych sugestii, niezwykle przydatnych w lepszym zapamiętywaniu imion. Bardzo pomocne jest okazywanie osobistego zainteresowania. Imię to dla człowieka coś ważnego. Często nie potrafimy przypomnieć sobie czyjegoś imienia, ponieważ za pierwszym razem niezbyt wyraźnie je usłyszeliśmy. Dlatego dobrze nastaw ucha, gdy ktoś ci się przedstawia. W razie potrzeby poproś o powtórzenie imienia. Użyj go parokrotnie podczas rozmowy. Wymień je też przy pożegnaniu. Będziesz mile zaskoczony skutecznością tych kilku propozycji.

Inny sposób pozwalający zapamiętać czyjeś imię polega na stworzeniu w umyśle obrazu, z którym się ono kojarzy. Jeszcze więcej osiągniesz, jeśli ten obraz ożywisz akcją.

Na przykład pewien człowiek miał trudności z zapamiętaniem imienia Renata, które nosiła przelotnie spotykana kobieta. Dlatego gdy ją widział, myślał o znaczeniu słowa „reneta” (odmiana jabłoni). Wyobrażał sobie kobietę zajadającą się soczystymi, aromatycznymi jabłkami. Za każdym razem skutkowało. Imię Renata szybko zapadło mu w pamięć.

W wielu imionach i nazwiskach nie dopatrzysz się żadnego znaczenia, będziesz więc musiał zastąpić je podobnymi słowami. Nic nie szkodzi, jeśli nie pokrywają się dokładnie z brzmieniem oryginału. Takie skojarzenia ułatwią zadanie twej pamięci. Znacznie lepiej utrwalą się w niej słowa i obrazy, które sam wymyślisz.

Poznałeś na przykład mężczyznę o nazwisku Krzysztof Urbanowicz. Mógłbyś sobie pomóc zamiennikiem: kryształ turban-bicz. Wyobraź sobie człowieka z kryształowym turbanem na głowie, wymachującego biczem.

Przez jakiś czas konsekwentnie stosuj tę metodę, a twój wysiłek zostanie nagrodzony. Harry Lorayne opisuje ten sposób w książce How to Develop a Super-Power Memory (Jak wyćwiczyć superpamięć) i sam z niego korzysta przy wielu okazjach, gdy spotyka sporo ludzi. „Nieraz przedstawiano mi sto do dwustu osób w niecały kwadrans”, opowiada, „a ja nie zapomniałem ani jednego imienia!”

ZOBACZ TEŻ:

Jak zapamiętać listę? - Lepsza pamięć, cz. II

Jak zapamiętać to, co się czyta? - Lepsza pamięć, cz. III

PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

MAPY MYŚLI - od początku

MAPA nie MYŚLI, ale w tym pomaga - dlaczego? jak?

Kilkanaście lat temu w moje ręce trafiła książka, która na zawsze zmieniła moje podejście do metod uczenia się i nauczania innych. Była to książka "Rusz głową" (ang. Use Your Head) autorstwa Tony'ego Buzana. Książka ta nauczyła mnie przede wszystkim korzystać z map myśli - sposobu odzwierciedlania wiedzy wzorującego się na strukturze ludzkiego mózgu, strukturze skojarzeń.

Mapy myśli zacząłem stosować w czasie nauki na studiach: do robienia notatek, by zrozumieć, a potem i dzięki temu, zapamiętać to, czego chciałem się nauczyć. Kiedy zacząłem przedstawiać wykłady, mapy myśli okazały się najlepszym szkicem bardzo ułatwiającym mi przemawianie z głowy i kontakt wzrokowy z audytorium. Na godzinę dydaktyczną wystarczyła kartka papieru A4 lub nawet A5. Przy kolejnych wystąpieniach mówiłem tak, jakbym w ogóle nie miał kartki. To wszystko dzięki zastosowaniu map myśli. Teraz pragnę podzielić się moją wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniem z Wami.

Tworzenie map myśli jest stosunkowo łatwe, ale co istotne, wymaga i pomaga w zrozumieniu tematu. Techniczne wystarczy kartka papieru i pisak, może też być odpowiedni program komputerowy (O tym jaki, jak i dlaczego z niego korzystać napiszę w kolejnym artykule.)

Temat zapisujemy na środku kartki (może być w kółku lub otoczony jakimś innym kształtem).

Główne myśli wyprowadzamy od tematu na zewnątrz dookoła zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Rysujemy linie, a nad nimi zapisujemy hasła (raczej nie pełnie zdania) odpowiadające głównym myślom naszego tematu.

Od nich wyprowadzamy kolejne linie, a nad nimi rozwinięcia głównych myśli: szczegóły, argumenty, przykłady itp.

Możemy też używać strzałek, by pokazać graficznie zależności pomiędzy pewnymi elementami naszej mapy.

Na mapie warto też używać rysunków, ikonek i kolorów, słowem wszystkiego, co pomoże nam skojarzyć myśli związane z tematem. Jak to mówią: "Jeden obraz mówi więcej niż tysiąc słów".

Kiedy dobrze sobie to wszystko przemyślimy i samodzielnie zrobimy mapę myśli, potem wystarczy jedno spojrzenie i już będziemy wiedzieli o co chodzi i potrafili sobie przypomnieć, to czego chcieliśmy się nauczyć.

Zapraszam do obejrzenia prezentacji do tego artykułu (wideo poniżej)
i życzę powodzenia w tworzeniu własnych map myśli!

Mapy myśli i prezentacja wideo wykonane przy pomocy:

powtarzaNIE - refleksje

POWTARZAnie

NIE, nie chcę się powtarzać -
w negatywnym tego stwierdzenia znaczeniu.

"Słyszała(e)m to już tysiące razy." "To mnie nudzi." "Już nie mam siły tego słuchać." "To mnie irytuje." Nie takie myśli chcę wywołać w Waszych umysłach. Nie chcę kolejny raz powtarzać tego, co już setki albo tysiące razy zostało powiedziane, zapisane, opublikowane...

JEDNAKŻE jedną z najskuteczniejszych metod nauczania jest właśnie...

POWTARZANIE. Dotyczy to oczywiście obu przypadków: uczenia siebie i nauczania innych. Dlatego i w tym blogu nie obejdzie się bez przypomnienia (to już inne słowo, ale służy powtórzeniu) tego, co zostało już powiedziane lub napisane. Oczywiście nie chodzi o to by kopiować czyjeś myśli i publikować setki stron, które w jakiejś formie już zostały opublikowane.

Nie powinno powtarzać się wszystkiego,
ale to, co ma być zapamiętane, musi być powtórzone!

ACZKOLWIEK NIEKONIECZNIE.

Nie chcę jednak bazować tylko na starych, może i "wypróbowanych" metodach uczenia. Świat idzie z postępem. Dlatego uruchomiłem tego bloga. Chcę pisać o blended learningu (nauczanie mieszane: online połączone z tradycyjnym), a więc e-Learningu (multimedia i Internet) i innych formach nauczania. Ciekawią mnie różne techniki uczenia się, zapamiętywania i notowania. Te, jakie jeszcze pojawią się na tym blogu, to:

• MAPy MYŚLi
• ĆWICZenia fizyczne usprawniające MÓZG
• TRENING UMYSŁu
• Programowanie NeuroLingwistyczne
• MnEMOtechniki

PS. Kto lubi burze mózgów? Zapraszam do dyskusji. Które z wymienionych przeze mnie technik, Waszym zdaniem, mogą dać najlepsze rezultaty?