Nowoczesne techniki uczenia się

Nowocześnie uczyć się można stosując różne metody i techniki, które aktywizują umysł i ułatwiają zapamiętywanie. Niektóre z nich to:

• Burza mózgów - polega na generowaniu jak największej ilości pomysłów na dany temat, bez oceniania ich na początku. Burza mózgów pobudza kreatywność i wyobraźnię¹.
• Praca w grupach i odgrywanie ról - polega na współpracy z innymi osobami nad wspólnym zadaniem lub symulowaniu sytuacji z życia realnego. Praca w grupach i odgrywanie ról rozwija umiejętności komunikacyjne i społeczne¹.
• Metoda dyskusji i drzewo decyzyjne - polega na wymianie opinii i argumentów na dany temat oraz tworzeniu schematu przedstawiającego możliwe rozwiązania problemu. Metoda dyskusji i drzewo decyzyjne uczy logicznego myślenia i podejmowania decyzji¹.
• Mnemotechniki - to sposoby ułatwiające zapamiętywanie poprzez tworzenie skojarzeń, akronimów, rymowanek, obrazów lub historii. Mnemotechniki wykorzystują różne systemy reprezentacji sensorycznej (słuchowy, wzrokowy, kinestetyczny) i pomagają utrwalać informacje w pamięci długotrwałej².
• Plan nauki - to harmonogram określający cele, terminy i metody uczenia się. Plan nauki pomaga zorganizować czas, monitorować postępy i motywować się do działania³.

To tylko niektóre z nowoczesnych technik uczenia się. Istnieją też inne, takie jak: metoda projektu, metoda problemowa, metoda przypadku, metoda map myśli czy metoda 5S⁴. Każda z nich ma swoje zalety i wady oraz odpowiada różnym stylom uczenia się.

Źródła (Konwersacja za pomocą usługi Bing, 15.03.2023)

1. Nowoczesne metody i techniki nauczania | Edulider.pl.
   https://bing.com/search?q=nowoczesne+techniki+uczenia+si%c4%99
2. Metody uczenia się i szybkiego zapamiętywania.
   https://zpe.gov.pl/a/metody-uczenia-sie-i-szybkiego-zapamietywania/DpLTwJZ42
3. Nowoczesne techniki uczenia się - Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
   https://ects.umk.pl/pl/courses/view?prz_kod=1152-12-K11-NowTechU
4. Skuteczne metody efektywnego uczenia się - poradnik - Red Bull.
   https://www.redbull.com/pl-pl/poradnik-efektywne-metody-techniki-uczenia

Nauczanie wyprzedzające - przyszłość polskich szkół?

:: metodyka nauczania :: nowe trendy ::

Wielu czytelników zna zapewne powiedzenie Konfucjusza:

Co usłyszę - zapomnę. Co zobaczę - zapamiętam. Co sam zrobię - zrozumiem.

Jakie ma to odzwierciedlenie w nauczaniu?

Według popularyzatorów aktywnego nauczania, rodzaj wybranej metody nauczania ma następujący wpływ na zapamiętywanie przekazanej wiedzy: wykład - 5%, lektura - 10%, pokaz audiowizualny - 20%, demonstracja - 30%, dyskusja - 50%, samodzielne wykonanie zadania - 75%, uczenie innych - 90% (źródło: Mel Silberman Metody aktywizujące w szkoleniach Wolters Kluwer 2006).

Biorąc pod uwagę powyższe wyniki, powinniśmy ograniczyć bierne nauczanie, a zastosować metody angażujące uczniów w samodzielne zdobywanie wiedzy. 

Taką metodą jest  niewątpliwie nowa, całkowicie polska metoda nauczania nazwana nauczaniem wyprzedzającym. Metoda ta została opracowana przez Pana Prof. dr hab. Stanisława Dylaka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu we współpracy z Ogólnopolską Fundacją Edukacji Komputerowej w ramach projektu Kolegium Śniadeckich. Metoda ta polega na aktywnym przyswajaniu wiedzy przed lekcją. Nauczyciel zadaje uczniom zagadnienia do opracowania w ramach danego tematu lekcji, a uczniowie samodzielnie zbierają informacje, korzystając ze specjalnej platformy edukacyjnej, tradycyjnych tekstów, filmów, zadań interaktywnych i programów multimedialnych. Przychodząc na lekcje, uczniowie są więc gruntownie do niej przygotowani. Nauczyciel zaś jest bardziej facylitatorem, który angażuje uczniów w zaprezentowanie tego, czego się nauczyli. Nauczyciel systematyzuje wiedzę uczniów i angażuje ich w różne zajęcia, które pomagają zastosować i przećwiczyć poznaną wiedzę w praktyce. 

Oprócz tego, że nauka jest ciekawsza, metoda sprzyja integracji uczniów, wzajemnej pomocy w zdobywaniu wiedzy, kreatywności i samodzielności. Metoda ta daje uczniom satysfakcję z samodzielnej lub wspólnej pracy, inspiruje do nauki, rozwijając motywację.

Pilotażowy projekt był realizowany w dwóch wielkopolskich szkołach: Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Grodzisku Wielkopolskim oraz Liceum Ogólnokształcącym św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Projekt obejmował nauczanie przedmiotów przyrodniczych i matematyki. Obecnie są prowadzone szkolenia nauczycieli z całej Polski. Na pewno warto!

Lepsza PAMIĘĆ cz. 3.

Jak zapamiętać to, co się czyta?

W dzisiejszej dobie natłoku informacji, większość z nas potrzebuje pomocy również w zakresie owocnego ich przyswajania. Umiejętność ta jest niezbędna w szkole, w pracy, do samokształcenia oraz w przygotowywaniu się do publicznego przemawiania.

Może jednak powiesz: „Ale ja mam kłopoty z zapamiętaniem tego, co czytam”. Jak temu zaradzić? Aby przyswoić sobie czytany materiał, trzeba się nauczyć jak najlepiej wykorzystywać czas przeznaczany na studiowanie. Oto kilka sugestii.

• Podczas studium dużą rolę odgrywa zorganizowanie. Miej w zasięgu ręki książki, kartkę papieru i przybory do pisania. Postaraj się o dobrze oświetlony, przyjemny kącik, w którym raczej nic nie rozpraszałoby twojej uwagi. Wyłącz radio i telewizor.
• Obierz sobie stałą porę. Niektórym więcej korzyści przynosi czytanie każdego dnia po trochu niż poświęcanie na to wielu godzin naraz. Dobrze jest podzielić studium na etapy. Zamiast siedzieć jednym ciągiem dwie godziny, lepiej podzielić ten czas na odcinki po 25 do 40 minut, robiąc między nimi kilkuminutowe przerwy. Udowodniono, że taka metoda usprawnia późniejsze przywoływanie na pamięć nagromadzonych informacji.
• Określ, ile materiału chciałbyś rozważyć w czasie studium. Łatwiej się wtedy skupisz. Zanim zaczniesz czytać książkę, przeznacz kilka minut na jej wstępny przegląd. Popatrz na tytuł. Prześledź wzrokiem spis treści, będący streszczeniem publikacji. Następnie zapoznaj się z wprowadzeniem, które naświetli ci cel i poglądy autora.
• Zanim zaczniesz czytać rozdział, najpierw go przejrzyj. Zwróć uwagę na śródtytuły, ilustracje, ramki, streszczenia oraz na pierwszy i ostatni akapit. Przebiegnij wzrokiem pierwsze zdania każdego akapitu. Często zawierają one kluczowe myśli. Spróbuj wyrobić sobie ogólne wyobrażenie o treści rozdziału. Zastanów się: Co ten rozdział ma udowodnić? Jakie korzyści mogę z niego odnieść? Jakie są główne argumenty?
• Duże znaczenie ma też skoncentrowanie uwagi. Powinieneś dać się pochłonąć lekturze. Chodzi o to, byś potrafił w pełni się zaangażować w studium. Rozniecaj w sobie entuzjazm przez zastanawianie się nad praktyczną wartością zdobywanych informacji. Twórz w umyśle obrazy. Jeżeli pozwala na to materiał, zatrudniaj w wyobraźni zmysły węchu, smaku i dotyku.
• Jeżeli uchwyciłeś sens treści, jesteś przygotowany do zrobienia notatek. Umiejętne notowanie przyśpiesza zrozumienie informacji, a potem ich odtwarzanie. W zapiskach nie musisz ujmować całych zdań, lecz kluczowe słowa lub zwroty, które pomogą ci przypomnieć sobie najważniejsze myśli.
• Opanowanie materiału jeszcze nie oznacza, iż w przyszłości będziesz w stanie wszystko sobie przypomnieć. Prawdą jest bowiem, że w ciągu 24 godzin może ulecieć z pamięci aż 80 procent nagromadzonych wiadomości, przynajmniej na pewien czas. Nie brzmi to zbyt zachęcająco, jednakże sporą, a nawet dużą część tych 80 procent da się odzyskać przez powtarzanie. Po każdym etapie studium zrób sobie kilkuminutową powtórkę. W miarę możliwości uczyń to także następnego dnia, potem za tydzień i za miesiąc. Stosując się do tych sugestii, najlepiej wykorzystasz cenny czas poświęcany na studium oraz zapamiętasz to, co czytasz.

A zatem nie oceniaj swych zdolności zbyt nisko. Możesz ulepszyć swą pamięć. Pewien naukowiec nazwał mózg „najbardziej skomplikowaną rzeczą, jaką odkryto do tej pory we wszechświecie”. Umysł człowieka dowodzi zdumiewającej mądrości i potęgi naszego Stwórcy.

PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

Lepsza PAMIĘĆ cz. 2.

Jak zapamiętać listę?

Jak możesz udoskonalić zdolność zapamiętywania spisu rzeczy nie mających ze sobą żadnego związku? Prostą metodą jest tak zwany system skojarzeń. Oto, na czym polega:

fb.com/SyzielFoto

W wyobraźni tworzysz sobie obraz każdej rzeczy z listy, a następnie pierwszy obraz łączysz z drugim, potem drugi z trzecim i tak dalej.
Na przykład masz kupić w sklepie pięć artykułów: mleko, chleb, żarówkę, cebulę i lody. Zacznij od powiązania mleka z chlebem. Wyobraź sobie mleko, które wylewa się z bochenka chleba. Chociaż to nonsens, pomoże tym dwóm produktom zapisać się w twojej pamięci. Spróbuj jeszcze ożywić ten obraz i zobaczyć, jak sam wylewasz to mleko.
Po skojarzeniu mleka z chlebem weź pod uwagę następną rzecz — żarówkę. Mógłbyś powiązać ją z chlebem, widząc w umyśle, jak usiłujesz wkręcić bochenek w jej oprawkę. Teraz połącz ten trzeci element z cebulą przez wyobrażenie sobie, że obierasz wielką żarówkę, roniąc przy tym łzy. Oczywiście najlepiej, jeśli sam utworzysz skojarzenia. Czy umiałbyś to zrobić z ostatnimi artykułami? Być może posmakujesz w myślach lodów o smaku cebulowym!
Przekonaj się, czy potrafisz odtworzyć ten spis z głowy. Potem sprawdź swoją pamięć, sporządzając własną listę. Może być tak długa, jak tylko zechcesz. Pamiętaj, że łatwiej sobie przyswoisz skojarzenie, jeśli będzie w nim trochę humoru lub nawet niedorzeczność czy dysproporcja. Łącz kolejne obrazy ze sobą, starając się ożywić je akcją.
Niektórzy mogą twierdzić, że ten sposób zabiera więcej czasu niż zwykłe nauczenie się listy na pamięć. Dłużej się go jednak objaśnia niż stosuje. Kiedy nabierzesz nieco wprawy, skojarzenia będą się nasuwały błyskawicznie, a listę zapamiętasz i przypomnisz sobie znacznie szybciej, niż gdybyś nie uwzględniał tej metody. Kiedy 15 osób poproszono o zwyczajne nauczenie się na pamięć spisu 15 różnych rzeczy, średnia liczba zapamiętanych przedmiotów wyniosła 8,5. Ta sama grupa miała utrwalić sobie inną listę przy użyciu systemu skojarzeń i wtedy osiągnęła przeciętną 14,3. Oczywiście gdy wybierając się na zakupy, nie zapomnisz zabrać listy sprawunków, twój wynik wyniesie 15, czyli 100 procent!


PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

Lepsza PAMIĘĆ cz. 1.

Możesz ulepszyć swą pamięć!

„Mam bardzo słabą pamięć”. Czy doszedłeś kiedyś do takiego wniosku? Jeżeli tak, nie rozpaczaj. Dzięki kilku prostym radom i odrobinie wysiłku możesz osiągnąć zaskakujące rezultaty. Nie oceniaj zbyt nisko swego umysłu. Ma on zadziwiające możliwości.

JAK mózg wykonuje swe zdumiewające czynności? W ostatnich latach przebadano go z nie spotykaną dotąd skrupulatnością. Ale chociaż znamy go coraz lepiej, dalej niewiele wiemy o samych mechanizmach jego funkcjonowania.

Nie do końca wyjaśniono, jak przyswajamy sobie i zapamiętujemy informacje, niemniej naukowcy starają się zgłębić tę tajemnicę. Oceniają, że w procesie tym bierze udział w mózgu od 10 do 100 miliardów neuronów. Ale między tymi komórkami nerwowymi istnieje przynajmniej 10 000 razy tyle połączeń, czyli synaps. Według pewnej teorii wzmacniają się one przez używanie i w ten sposób się uczymy.

Z biegiem lat sprawność umysłowa na ogół słabnie, a reakcje powolnieją. Komórki mózgowe się nie regenerują i dorośli najwyraźniej stale tracą jakąś ich część. Jeśli jednak będziemy zatrudniać nasz umysł, zapewne na dłużej zachowamy jego sprawność.

Duży wpływ na mózg ma nastawienie. Optymistyczne i pogodne usposobienie pozwala mu lepiej funkcjonować, i to w każdym okresie życia. Niektóre emocje oddziałują na niego korzystnie, ale długotrwały i nadmierny stres ogranicza jego wydajność. W rozładowaniu napięcia psychicznego często pomaga gimnastyka.

Wszystko to brzmi zachęcająco, ale niezależnie od wieku zdarza się nam zapominać o ważnych sprawach. Czy można temu zaradzić? Sporo kłopotu sprawia nam utrwalenie w pamięci imion i nazwisk spotykanych osób.

fb.com/SyzielFoto

Zapamiętywanie imion i nazwisk

Oto kilka prostych sugestii, niezwykle przydatnych w lepszym zapamiętywaniu imion. Bardzo pomocne jest okazywanie osobistego zainteresowania. Imię to dla człowieka coś ważnego. Często nie potrafimy przypomnieć sobie czyjegoś imienia, ponieważ za pierwszym razem niezbyt wyraźnie je usłyszeliśmy. Dlatego dobrze nastaw ucha, gdy ktoś ci się przedstawia. W razie potrzeby poproś o powtórzenie imienia. Użyj go parokrotnie podczas rozmowy. Wymień je też przy pożegnaniu. Będziesz mile zaskoczony skutecznością tych kilku propozycji.

Inny sposób pozwalający zapamiętać czyjeś imię polega na stworzeniu w umyśle obrazu, z którym się ono kojarzy. Jeszcze więcej osiągniesz, jeśli ten obraz ożywisz akcją.

Na przykład pewien człowiek miał trudności z zapamiętaniem imienia Renata, które nosiła przelotnie spotykana kobieta. Dlatego gdy ją widział, myślał o znaczeniu słowa „reneta” (odmiana jabłoni). Wyobrażał sobie kobietę zajadającą się soczystymi, aromatycznymi jabłkami. Za każdym razem skutkowało. Imię Renata szybko zapadło mu w pamięć.

W wielu imionach i nazwiskach nie dopatrzysz się żadnego znaczenia, będziesz więc musiał zastąpić je podobnymi słowami. Nic nie szkodzi, jeśli nie pokrywają się dokładnie z brzmieniem oryginału. Takie skojarzenia ułatwią zadanie twej pamięci. Znacznie lepiej utrwalą się w niej słowa i obrazy, które sam wymyślisz.

Poznałeś na przykład mężczyznę o nazwisku Krzysztof Urbanowicz. Mógłbyś sobie pomóc zamiennikiem: kryształ turban-bicz. Wyobraź sobie człowieka z kryształowym turbanem na głowie, wymachującego biczem.

Przez jakiś czas konsekwentnie stosuj tę metodę, a twój wysiłek zostanie nagrodzony. Harry Lorayne opisuje ten sposób w książce How to Develop a Super-Power Memory (Jak wyćwiczyć superpamięć) i sam z niego korzysta przy wielu okazjach, gdy spotyka sporo ludzi. „Nieraz przedstawiano mi sto do dwustu osób w niecały kwadrans”, opowiada, „a ja nie zapomniałem ani jednego imienia!”

ZOBACZ TEŻ:

Jak zapamiętać listę? - Lepsza pamięć, cz. II

Jak zapamiętać to, co się czyta? - Lepsza pamięć, cz. III

PS. Źródło: Przebudźcie się! z 8 kwietnia 1996

MÓZG - mit & fakty

Ile procent MÓZGu wykorzystujemy?

To jedno z najczęściej (również w Internecie) zadawanych pytań, a szczególnie na forach i blogach o podobnej do naszej strony tematyce. Odpowiedzi są różne. Te najpopularniejsze okazują się błędne, tylko czy o to właśnie pytanie nam chodzi.

MIT 10% a może mniej

Faktem jest, że "nawet drobne uszkodzenia mózgu mogą mieć poważne skutki" (pl.wikipedia.org/wiki). Nie jest więc tak, że 90% naszego mózgu jest nieużywane i niepotrzebne. Cały mózg bierze udział nawet w prostych zadaniach umysłowych.

Zdaniem prof. Andrzeja Wróbla, najprawdopodobniej nawet za najdrobniejszy element - za to, że widzimy muchę na białej ścianie - odpowiada praca całego mózgu. - Do wykonania zarówno bardzo prostych, jak i trudnych operacji używa on całego swojego potencjału - przekonuje ekspert (wiadomosci.wp.pl). Postawmy więc dokładniejsze pytanie:

Ile procent MOŻLIWOŚCI mózgu wykorzystujemy?

„W każdej głowie znajduje się niezwykle wszechstronny instrument, zwarty, wydajny organ, a im więcej się o nim dowiadujemy, tym bardziej nieskończone wydają się jego możliwości” (Tony Buzan i Terence Dixon, The Envolving Brain).

rys. NEURON

Jakie możliwości ma mózg człowieka? Pytanie to wciąż nurtuje uczonych. Peter Russell, autor książki The Brain Book (Księga mózgu), napisał: „Im lepiej poznajemy mózg ludzki, tym wyraźniej dostrzegamy tkwiący w nim ogromny potencjał, o którym wcześniej nie mieliśmy nawet pojęcia”. 

Nasz mózg odznacza się na przykład zdolnością gromadzenia mnóstwa informacji. „Pamięć nie przypomina zbiornika, który stopniowo się napełnia” — zauważył Peter Russell. „Jest raczej jak drzewo z wyrastającymi haczykami, na których zawieszane są wspomnienia. Wszystko, co zapamiętujemy, to kolejne haczyki, na których można umieścić następne wspomnienia. A zatem pojemność pamięci stale rośnie. Im więcej się uczysz, tym więcej potrafisz zapamiętać”.

FAKTY - ogrom ludzkich możliwości

Człowiek został odpowiednio wyposażony, by na zawsze mógł pozostawać aktywny i twórczy. Wiele przemawia za tym, że nasza zdolność uczenia się jest nieograniczona. Zdaniem specjalistów nie ma w przyrodzie niczego, co mogłoby konkurować z ludzkim mózgiem pod względem stopnia złożoności, a także zdolności adaptacyjnych. Od zwierząt różnimy się twórczym umysłem, obdarzonym zdolnością logicznego wnioskowania i abstrakcyjnego myślenia.

Ze znacznej części tego potencjału możemy korzystać aż do późnych lat. Ostatnio neurobiolodzy stwierdzili, że proces starzenia nie zaburza większości funkcji mózgu. Badacze z instytutu naukowego The Franklin Institute’s Center for Innovation in Science Learning wyjaśniają: „Mózg ludzki ma zdolność ciągłego dostosowywania się do warunków i przebudowywania sieci połączeń. Nawet w starszym wieku wytwarza nowe neurony. Poważne upośledzenie umysłowe to zazwyczaj skutek choroby, a związane z wiekiem zaburzenia czynności motorycznych oraz ubytek pamięci spowodowane są najczęściej nieaktywnością intelektualną, a także brakiem ćwiczeń umysłowych i odpowiedniej stymulacji”.

Innymi słowy, mózg wciąż mobilizowany do pracy i skutecznie chroniony przed chorobami mógłby funkcjonować bez końca. Biolog molekularny James Watson, jeden z odkrywców struktury DNA, nazwał mózg „najbardziej skomplikowaną rzeczą, jaką odkryto do tej pory we wszechświecie” (wstęp do Discovering the Brain). Neurobiolog Gerald Edelman wyjaśnia, że wycinek mózgu wielkości główki zapałki „zawiera około miliarda połączeń nerwowych, które mogą tworzyć astronomiczną liczbę układów — trzeba by użyć jedynki z milionami zer, by tę liczbę w przybliżeniu zapisać” (Bright Air, Brilliant Fire: On the Matter of the Mind).

Co o tym SĄDZISZ?

Człowiek do funkcjonowania potrzebuje całego swojego mózgu, choć oczywiście nawet jeśli jego część będzie uszkodzona, dalej będzie mógł żyć i reszta mózgu może przejąć zadania utraconej części. Faktem jednak jest, że możliwości naszego mózgu wykorzystujemy w naprawdę znikomej części i potrzebowalibyśmy setek lub nawet tysięcy lat, żeby nasz mózg mógł "pokazać, co naprawdę potrafi". Warto się nad tym głębiej zastanowić.

Nie jedzie się ciężarówką, gdy trzeba przenieść szuflę piasku.

Źródła:

"Mit 10% mózgu" - http://pl.wikipedia.org/wiki
"To mit, że wykorzystujemy niewielką część mózgu" - http://wiadomosci.wp.pl
"Zaprojektowani, by uczyć się przez całą wieczność" - http://wol.jw.org/pl
"Is your brain you or not?" - http://www.news24.com
http://wol.jw.org/pl: "Ogrom ludzkich możliwości"

KONKURS o zapamiętywaniu

pamięć z odzysku na DVD

Czy masz jakiś wypróbowany sposób na szybkie uczenie się?

Czy chcesz podzielić się nim z innymi?

Jeśli Twoja metoda spodoba się innym czytelnikom naszego blogu, to możesz wygrać film "pamięć z odzysku" (oryg. "diminished capacity") na DVD.

Czasem to co zgubisz nie jest tak ważne jak to co odnajdziesz.

REGULAMIN KONKURSU: 

1. Swoje Pomysły można zgłaszać do Konkursu do północy w niedzielę 24 lutego 2013r.
2. Zgłoszenie następuje przez opublikowanie swojego Pomysłu w komentarzu do TEGO postu.
3. Konkurs zostanie rozstrzygnięty w niedzielę 3 marca 2013r.
4. Do czasu rozstrzygnięcia Konkursu czytelnicy bloga będą mogli wybierać najlepszy ich zdaniem Pomysł i udzielać mu poparcia w Konkursie przez umieszczenie pozytywnego komentarza w odpowiedzi do komentarza zawierającego wybrany przez nich Pomysł.
5. Rozstrzygając Konkurs przy wyborze nagrodzonego Pomysłu kierować się będziemy ilością pozytywnych komentarzy umieszczonych jako odpowiedzi.
6. Nagrodę w postaci filmu DVD "pamięć z odzysku" wyślemy pocztą, gdy wyłoniony Zwycięzca się z nami skontaktuje i poda adres do wysyłki (na terenie Polski).

Teraz więc czekamy na Wasze świetne Pomysły na to,
jak szybko i skutecznie można się UCZYć!

Znajdujące się poniżej komentarze to zgłoszenia do Konkursu.
Zachęcamy WAS wszystkich do ich oceny.